Tres investigadoras xalleiras participan nun estudo pioneiro sobre o impacto sensorial do tratamento para o TDAH
As investigadoras Olalla Maroñas, Sheila Recarey e Eva Gerpe, veciñas de Santa Comba e integrantes do Grupo de Farmacoxenómica e Descubrimiento de Medicamentos (GenDeM) do Instituto de Investigación Sanitaria de Santiago (IDIS), participaron nun estudo que demostra que o tratamento máis habitual para o trastorno por déficit de atención e hiperactividade (TDAH) non só mellora os síntomas conductuais, senón que tamén inflúe na forma en que nenos, nenas e adolescentes procesan os estímulos sensoriais.
O traballo, desenvolvido en colaboración cos grupos de Xenómica e Bioinformática e de Cognición, Neurodesenvolvemento e Xénero, consistiu nunha revisión sistemática de preto de 600 publicacións europeas. Os resultados indican que o metilfenidato (MPH), o fármaco máis utilizado para o TDAH, mellora o control postural e a percepción do dolor, aínda que pode afectar á capacidade para distinguir cheiros.
En Radio Xallas
Durante a súa entrevista en Radio Xallas, as tres investigadoras explicaron con claridade o alcance do proxecto e o valor do traballo conxunto. “Traballamos todas no mesmo equipo, e é unha marabilla poder facelo xuntas”, destacou Olalla Maroñas, que lidera o grupo de farmacoxenómica. A científica subliñou tamén o apoio do doctor Ángel Carracedo, referente internacional en medicina xenómica, “un grandísimo profesional e unha persoa moi próxima coa que se aprende moitísimo”.
Pola súa banda, Sheila Recarey explicou que o estudo buscaba comprender mellor a resposta individual ao medicamento: “Queríamos ver se había algún biomarcador xenético que nos indicase como van responder os pacientes ao tratamento e como afecta o metilfenidato a nivel sensorial”. A investigación confirmou melloras no equilibrio e na percepción da dor, pero tamén un deterioro na discriminación olfativa.
Eva Gerpe destacou a importancia de traballar nun grupo multidisciplinar, no que colaboran biólogas, psicólogas e outros perfís profesionais. “Cada un aporta a súa perspectiva, e iso amplía o coñecemento sobre o TDAH e sobre como os tratamentos inflúen nas persoas”, explicou.
As investigadoras coincidiron en que o estudo representa un paso máis cara á medicina personalizada. “Ata agora non había ningún estudo europeo que explorase esta relación entre farmacoxenética e percepción sensorial”, apuntou Maroñas. O equipo pretende continuar nesta liña, buscando novas aplicacións que permitan axustar as doses de maneira individualizada.

En canto ao labor investigador en Galicia, lembraron que a comunidade “leva máis de 25 anos cunha fundación de medicina xenómica que é referente e ofrece análises xenéticas que noutras autonomías aínda non existen”, subliñou Recarey.
As tres científicas coincidiron en que o seu maior estímulo é o impacto directo nos pacientes. “O que máis nos move é pensar que o que facemos pode mellorar a vida das persoas”, afirmou Maroñas. Recarey engadiu: “Hoxe mesmo recibimos unha mensaxe dunha psiquiatra dicindo que un neno mellorou grazas ao noso estudo; esas cousas fan que todo pague a pena”.


