3839 fans     1284 seguidores     39 seguidores - Club Adiante - Dirixe: Xosé Manuel Lema [Contacto]

Xosé González Martínez

Xosé González Martínez

Presidente do Foro E. Peinador e da Irmandade Galega de Agroalimentarios e Adegueiros, da Fundación Lois Peña Novo, e membro a súa vez da Asociación Álvaro das Casas, Asociación de Amigos do Couto Mixto, Irmandade Xurídica Galega, e coordinador da Irrmandade da Sanidade Galega.

O dicionario de Franco Grande que nos fixo máis galegos

Publicada: 31/05/2016

Aumentar texto Disminuir texto Reiniciar texto
0
0
0

Email Google+ Pinterest WhatsApp Menéame Chuza! Cabozo

Tempo de lectura: 6 minutos e 31 segundos.

Os que pasamos dos sesenta lembramos unha Galicia maioritariamente monolingüe e os efectos perversos dun ensino impartido exclusivamente en castelán por mestres que prodigaban os complexos lingüísticos dos galegos que non tiña outro medio de expresión que a tradición oral. Eso si, resistía  nalgúns letreiros de tabernas con nomes  evocadores: O´Refuxio, A´Regadeira, A´Chavola, O´Cunqueiro, O´Muiño, que nalgúns casos completábanse anunciando con letra miúda: “viños e comidas”; tabernas  nas que se cantaban en improvisados orfeóns cantigas populares.

As parroquias periféricas das grandes urbes foron os escenarios nas que con maior virulencia  se amosou o andazo da diglosia que minou a autoestima de moitas xeracións. Falar castelán era un síntoma  de distinción como “facer casa  na carretera”.

Eu son dunha xeración de mozos que vivíu esa guerra idiomática sibilina aos que se lles inculcaba o castelán, que falabamos inzado de galeguismos.  Encetabamos o pan, guindabamos a pelota despois de canearmos con elas, que faciamos  con trapos de roupa vella gardada no faiado. Chamabámoslle poalleira a unha maneira de orballar, que doutro xeito non sabíamos definir o efecto atmosférico.Cando alguén desatinaba diciamos del que estaba guillado. Na miña casa, que antes fora taberna, había funís e billas. E no taller de carpintería do meu pai a trencha non tiña outra denominación,  as fouciñas non eran hoces; da serra de volta descoñeciamos a denominación castelán. Tampouco o pauferro  era palanca., coma o cabalete non era caballete. O meu avó cando quería facer algún traballo elevado montaba unha estada con dúas escadas  cuxos chanzos  termaban duns tablóns. Gustabanos coller no colo aos nosos irmáns pequenos.

Andabamos por camiños e canellas con cadanseu nome propio: maceiras, espiñeira,oliveira, riouxa, da bruxa, da fonte vella… Eran tempos nos que Galicia chegou a ter dez millóns de topónimos segundo o censo catastral.

Ese patrimonio léxico foi ameazado  por esa guerra idiomática que tivo nas cidades os seus bastións, e que foi avanzando progresivamente a medida que ía asimilando a milleiros de galegos e galegas prendados pola cultura imperante do castelán, preocupados por educaren aos seus fillos no idioma do prestixio social, mentres os proxenitores  seguían fieis ao idioma que recibiran dos seus pais.

A lingua galega aguantaba só nas zonas máis rurais. E nesto que a Editorial Galaxia encárgalle a Xosé Luís Franco Grande, que era xurista, poñer mans á obra para preparar un dicionario de 40.000 palabras. Debeu ser por volta do ano 1966 cando empezou a a traballar nel. Saíu do prelo en 1968 meses despois das mobilizacións estudantís da Universidade de Santiago, que supuxeron un fito importante na dignificación da lingua galega e a súa normalización no estamento académico.  O dicionario, que fora pensado para cando se implatase en 1970 a lei Palasí que incorporou o coñecemento das linguas vernáculas no ensino, en cuxos debates participaron os procuradores en Cortes Xosé Filgueira Valverde e Antonio Rosón Pérez, foi de gran utilidade tamén para a galeguización na liturxia católica, que souberon aproveitar Manuel Casado Nieto, tradutor do antigo e novo testamento, e para o chamado movemento de cregos europeos que dinamizou o uso da lingua galega nas súas actividades pastorais.

Ninguén que teña memoria pode negarlle a Franco Grande o mérito de reconciliar a moitos galegos e galegas co seu idioma. Corenta e oito anos despois da súa publicación,  a Fundación Lois Peña Novo, coa colaboración do Concello de Redondela e Secretaría Xeral de Política Lingüística,  vanno homenaxear nun acto público o próximo día 6 coa descuberta dun monumento no paseo da Xunqueira. 

Se queres podes deixar un comentario sobre esta opinión no Facebook:

Pódeche interesar...

Día da patria galega/Día de Galicia, xornada de pedagoxía galeguizadora

Xosé González Martínez

Presenciei moitas veces a mesma escena, aínda que con distintos protagonistas. Rematada a manifestación para reclarmar  protección gobernamental para o agro galego, ou reivindicar postos de traballo, grupos de manifestantes acuden aos bares levando debaixo do brazo bandeiras e pancartas para celebraren o éxito da convocatoria. Pídenlles aos camareiros viños, vermús, cervexas e  “algo para picar”, sen demandaren que sexan produtos galegos etiquetados na nosa lingua. A escena por frec…

Xosé González Martínez
Ler máis

Saiamos a rua a festejar !! Um novo tratado de livre comércio foi un feito!!!

Daniel Lago

Isso seria a lógica mesma, que deveria de funcionar logo da posta em marcha do JEEPA, o acordo de livre comercio entre a UE e o Japão.   Na contra, não olho as massas sair à rua manifestar a sua postura “contra” do acordo, assim como sim acontece com os tratados de livre comercio com o Canadá ou com EUA. Como sempre, deve ser que os maus não serão realmente os acordos de livre comercio, serão os acordos de livre comercio com os EUA ou com o Canadá. É por isso, que a gente fi…

Daniel Lago
Ler máis

I +D + I + G

Xosé González Martínez

En certa ocasión fun levado a coñecer unha Escola de Negocios dunha entidade financieira. O seu director foime amosando as modernas instalación dotadas de todos os medios tecnolóxicos. Sentíase fachendoso porque cada aula levaba o nome dun coñecido economista.   Pregunteille porque non había ningunha dedicada a un galego. Non soubo que contestarme. Pedínlle información sobre os cursos que se impartían na Escola e nos temarios editados cun lustroso deseño non atopei ningunha ref…

Xosé González Martínez
Ler máis

Noticias sobre A Costa da Morte, as suas comarcas e os seus concellos: Bergantiños, Soneira, Camariñas, Carballo, Cee, Corcubión, Dumbría, Fisterra, Muxía, Vimianzo, Santa Comba e Zas.
Opinión
Día de Galicia - 25 Julio 2017
Enova Energia
Festival da Luz Gadis 2017
KNM Abogados
Verán Xalleiro 2017
Costa Artabra
OndaHit
Auto Xallas 2017
Concello da Laracha
Concello de Mazaricos
En breves

Adiante TV

Opinión

Día da patria galega/Día de Galicia, xornada de pedagoxía galeguizadora

Xosé González Martínez

Presenciei moitas veces a mesma escena, aínda que con distintos protagonistas. Rematada a manifestación para reclarmar  protección gobernamental p…

Xosé González Martínez
Ler máis

Saiamos a rua a festejar !! Um novo tratado de livre comércio foi un feito!!!

Daniel Lago

Isso seria a lógica mesma, que deveria de funcionar logo da posta em marcha do JEEPA, o acordo de livre comercio entre a UE e o Japão.   Na c…

Daniel Lago
Ler máis

I +D + I + G

Xosé González Martínez

En certa ocasión fun levado a coñecer unha Escola de Negocios dunha entidade financieira. O seu director foime amosando as modernas instalación dot…

Xosé González Martínez
Ler máis

Conversas na Encrucillada

Usamos cookies propias e de terceiros para mostrar publicidade personalizada segundo a súa navegación. Se continua navegando consideramos que acepta o uso de cookies. OK Máis información